ਤਰਨ ਤਾਰਨ ਵਿਧਾਨਸਭਾ ਹਲਕੇ ਤੋਂ ਵਿਧਾਇਕ ਡਾ. ਕਸ਼ਮੀਰ ਸਿੰਘ ਸੋਹਲ ਦਾ ਦੇਹਾਂਤ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਹ ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਕੈਂਸਰ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਨਾਲ ਜੂਝ ਰਹੇ ਸਨ ਅਤੇ ਇਸੇ ਕਾਰਨ ਸਰਗਰਮ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹਿ ਰਹੇ ਸਨ। 66 ਸਾਲਾ ਡਾ. ਕਸ਼ਮੀਰ ਸਿੰਘ ਸੋਹਲ ਆਪਣੇ ਪਿੱਛੇ ਆਪਣੀ ਵਿਧਵਾ ਨਵਜੋਤ ਕੌਰ ਹੁੰਦਲ, ਇੱਕ ਲੜਕਾ ਤੇ ਇਕ ਲੜਕੀ ਛੱਡ ਗਏ ਹਨ । ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੋਵੇਂ ਬੱਚੇ ਡਾਕਟਰ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ 2022 ਦੀ ਚੋਣ ਵਿੱਚ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦੇ ਉਮੀਦਵਾਰ ਹਰਮੀਤ ਸਿੰਘ ਸੰਧੂ ਅਤੇ ਕਾਂਗਰਸ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਡਾ. ਧਰਮਵੀਰ ਅਨੀਹੋਤਰੀ ਨੂੰ ਹਰਾਇਆ ਸੀ।
ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਹੋਵੇਗੀ ਇਕ ਹੋਰ ਜ਼ਿਮਨੀ ਚੋਣ
ਭਾਰਤ ਦੇ ਸੰਵਿਧਾਨ ਅਤੇ ਚੋਣ ਆਯੋਗ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਜੇ ਕਿਸੇ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਜਾਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਦੀ ਸੀਟ ਖਾਲੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ (ਉਦਾਹਰਨ ਵਜੋਂ ਕਿਸੇ ਵਿਧਾਇਕ ਜਾਂ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਦੀ ਮੌਤ, ਅਸਤੀਫਾ ਜਾਂ ਅਯੋਗਤਾ ਕਾਰਨ), ਤਾਂ:
ਜ਼ਿਮਨੀ ਚੋਣ ਉਕਤ ਸੀਟ ਖਾਲੀ ਹੋਣ ਤੋਂ 6 ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਅੰਦਰ ਕਰਵਾਉਣੀ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਪਰ ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਛੋਟਾਂ ਵੀ ਹਨ:
ਜੇ ਉਕਤ ਖਾਲੀ ਹੋਈ ਸੀਟ ਦੀ ਮਿਆਦ 1 ਸਾਲ ਜਾਂ ਉਸ ਤੋਂ ਘੱਟ ਬਾਕੀ ਹੋਵੇ।
ਜਾਂ ਜੇ ਚੋਣ ਆਯੋਗ ਇਹ ਸਮਝੇ ਕਿ ਜ਼ਿਮਨੀ ਚੋਣ ਕਰਵਾਉਣਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਨਹੀਂ ਜਾਂ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ ਹੈ (ਜਿਵੇਂ ਕਿਸੇ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ)।
ਇਹ ਨਿਯਮ ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਜਪਾਲ ਜਾਂ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦੀ ਸਲਾਹ ਤੇ ਚੋਣ ਆਯੋਗ ਦੁਆਰਾ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ 2022 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਦੋਂ ਕਦੋਂ ਹੋਈਆਂ ਜ਼ਿਮਨੀ ਚੋਣਾਂ?
2022–24 ਵਿੱਚ ਕੇਂਦਰੀ ਲੋੱਕ ਸਭਾ ਦੀਆਂ ਬਾਈ-ਚੋਣਾਂ (Punjab ਵਿੱਚ)
ਜੂਨ 2022– ਸੰਗਰੂਰ ਲੋਕ ਸਭਾ ਸੀਟ ‘ਤੇ ਬਾਈ-ਚੋਣ: Bhagwant Mann ਦੀ ਸੀਟ ਖਾਲੀ ਹੋਣ ਕਾਰਨ Simranjit Singh Mann ਨੇ ਜਿੱਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।
ਮਈ 2023– ਜਲੰਧਰ ਲੋਕ ਸਭਾ ਸੀਟ ਵਾਸਤੇ ਚੋਣ: Santokh Singh Chaudhary ਦੀ ਮੌਤ ਦੇ ਬਾਅਦ Sushil Kumar Rinku (AAP) ਜਿੱਤੇ।
2024 ਵਿੱਚ ਹੋਈਆਂ ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੀਆਂ ਬਾਈ-ਪੋਲਜ਼
20 ਨਵੰਬਰ 2024– ਚਾਰ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਸੀਟਾਂ ‘ਤੇ ਬਾਈ-ਚੋਣ: Dera Baba Nanak, Chabbewal (SC), Gidderbaha, Barnala; ਨਤੀਜੇ 23 ਨਵੰਬਰ, 2024 ਨੂੰ ਆਏ। Originally 13 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਰੱਖੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ, ਪਰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ 20 ਨੂੰ ਟਾਲ ਦਿੱਤਾ
2025 ਵਿਚ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਬਾਈ-ਚੋਣ
19 ਜੂਨ 2025– Ludhiana West ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਬਾਈ-ਚੋਣ ਉਦਘਾਟਨ: ਇਹ ਸੀਟ January 2025 ‘ਚ AAP ਦੇ MLA Gurpreet Bassi Gogi ਦੀ ਮੌਤ ਕਾਰਨ ਖਾਲੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਗਿਣਤੀ 23 ਜੂਨ 2025 ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤੀ ਗਈ।
ਚੋਣ ਦੀ ਕਿਸਮ ਤਾਰੀਖ ਸੀਟ(ਏ) ਅਤੇ ਕਾਰਨ
Lok Sabha Bye-elections ਜੂਨ 2022 Sangrur (ਭਗਵੰਤ ਮਾਨ ਨੇ ਛੱਡੀ ਸੀਟ)
Lok Sabha Bye-elections ਮਈ 2023 Jalandhar (ਚੌਧਰੀ ਸੰਤੋਖ ਸਿੰਘ ਦੀ ਮੌਤ ਕਾਰਨ)
Assembly Bypolls 20 ਨਵੰਬਰ 2024 Dera Baba Nanak, Chabbewal, Gidderbaha, Barnala
Assembly Bypoll 19 ਜੂਨ 2025 Ludhiana West (ਮੌਤ ਕਾਰਨ)