ਭਾਰਤ-ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਸਰਹੱਦ ‘ਤੇ ਸਥਿਤ ਕਾਲੂਵਾਲਾ ਪਿੰਡ, ਸਤਲੁਜ ਦਰਿਆ ਦੇ ਹੜ੍ਹ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਤਬਾਹ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੰਕਟ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਤਿੰਨ ਪਾਸਿਆਂ ਤੋਂ ਦਰਿਆ ਤੇ ਚੌਥੇ ਪਾਸਿਓਂ ਦੁਸ਼ਮਣ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਇਹ ਪਿੰਡ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਹੈੱਡਕੁਆਰਟਰ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 10 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਵੀ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਸਰਹੱਦ ‘ਤੇ ਤਣਾਅ ਵਧਦਾ ਸੀ, ਅਧਿਕਾਰੀ ਪਿੰਡ ਨੂੰ ਖ਼ਾਲੀ ਕਰਵਾਉਣ ਲਈ ਉਤਸੁਕ ਹੁੰਦੇ ਸਨ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਲੋਕ ਹਿਜਰਤ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਪਿੰਡ ਦੇ 65 ਸਾਲਾ ਨਿਵਾਸੀ ਮੱਖਣ ਸਿੰਘ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਹੜ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਹਾਲਾਤ ਹੋਰ ਵੀ ਬਦਤਰ ਬਣਾ ਦਿਤੇ ਹਨ। ਹੁਣ, ਪਿੰਡ ਵਿਚ ਸਿਰਫ਼ 200 ਨਿਵਾਸੀ ਬਚੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਭਵਿੱਖ ਵੀ ਧੁੰਦਲਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਦਹਾਕਿਆਂ ਵਿਚ ਸੂਬੇ ਵਿਚ ਆਏ ਸੱਭ ਤੋਂ ਭਿਆਨਕ ਹੜ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਘਰ ਢਹਿ ਗਏ ਹਨ। ਮੱਖਣ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕਿਹਾ, “1988 ਦੇ ਹੜ੍ਹਾਂ ਦੌਰਾਨ ਵੀ, ਅਸੀਂ ਅਜਿਹੀ ਤਬਾਹੀ ਨਹੀਂ ਦੇਖੀ,” ਜਿਸ ਨੂੰ 14 ਹੋਰ ਪਿੰਡ ਵਾਸੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਤਕ ਇਕ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਸਕੂਲ ਦੀ ਛੱਤ ‘ਤੇ ਰਹਿਣਾ ਪਿਆ ਕਿਉਂਕਿ ਹੜ੍ਹ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਪੂਰਾ ਪਿੰਡ ਡੁੱਬ ਗਿਆ ਸੀ।” ਉਨ੍ਹਾਂ ਹੰਝੂਆਂ ਭਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਸ ਵਾਰ, ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਪੀਣ ਵਾਲਾ ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਪਸ਼ੂਆਂ ਲਈ ਚਾਰਾ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਸਤਲੁਜ ਪਾਰ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਦੋ ਮੱਝਾਂ ਡੁੱਬ ਗਈਆਂ।” ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਹੜ੍ਹ ਦੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਘਟਣ ਨਾਲ ਹੁਣ ਇਲਾਕੇ ਵਿਚ ਰੇਤ ਦੀ ਇਕ ਮੋਟੀ ਪਰਤ ਰਹਿ ਗਈ ਸੀ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਖੇਤ ਇਸ ਸਮੇਂ ਖੇਤੀ ਲਈ ਅਯੋਗ ਹੋ ਗਏ ਸਨ। ਰਾਜ ਸਿੰਘ (35) ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਥਾਵਾਂ ‘ਤੇ ਭੇਜ ਦਿਤਾ ਸੀ। ਉਹ ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਕਰਨ ਅਤੇ ਘਰਾਂ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕਰਨ ਲਈ ਵਾਪਸ ਰੁਕ ਗਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅਸੀਂ ਅਪਣੇ ਪਿੰਡ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਵਿਚ ਡੁੱਬਦਾ ਦੇਖ ਕੇ ਡਰ ਗਏ। ਪਿੰਡ ਵਾਸੀਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪਸ਼ੂ ਡੁੱਬਣ ਜਾਂ ਸੱਪ ਦੇ ਡੰਗਣ ਨਾਲ ਮਰ ਗਏ। ਜਰਨੈਲ ਸਿੰਘ (40) ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ 2023 ਦੇ ਹੜ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਪਣੀ ਜ਼ਮੀਨ ਵਾਪਸ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਸਖ਼ਤ ਮਿਹਨਤ ਕਰਨੀ ਪਈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਖੇਤ ਮਿੱਟੀ ਹੋ ਗਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ “ਇਹ ਇਕ ਕਦਮ ਅੱਗੇ ਅਤੇ ਦਸ ਕਦਮ ਪਿੱਛੇ ਜਾਣ ਵਰਗਾ ਹੈ।”